مشروب با طعم آمپول*
ساعت ٦:٠۸ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ۸ آذر ۱۳۸٥  

                                                                       

مخلوط الکل طبی و آب همچنان مشروب محبوبی در ايران است

پشت پيشخوان شلوغ است اما کنج داروخانه، يک آدم مشکوک با يک کيسه نايلون سياه، تا خرخره پر از چيپس و پفک و ماست موسير، خودش را الکی سرگرم مسواک‌ها و خمير دندان‌ها کرده تا سر آقای دکتر کمی خلوت شود.

اين روزها کمی الکل طبی رقيق شده که بوی تندش هم با اسنانسی، آب ميوه‌ای يا نوشابه‌ای قابل تحمل شده باشد، نوشيدنی الکلی محبوبی است برای مردم سرزمينی که سی سالی است زندگی‌نامه خريداران و فروشندگان مشروبات الکليش پر از حکم دادگاه است.

شيشه ها شکست 

جوانان قديم می‌گويند از همان اول هم بوی الکل به مذاق انقلاب خوش نيامد، چون روزهای شلوغ سال ۵۷ سوپرمارکت‌ها بی سر و ‌صدا شيشه‌های مشروب را سر به نيست می‌کردند و مشروب فروشی‌ها و پياله فروش‌ها هم يا کرکره‌ها را به کل پايين کشيدند يا شدند ساندويچ و آب ميوه فروشی.

انقلاب اما درِ کارخانه‌های توليد مشروبات الکلی را به کل تخته نکرد. چند کارخانه بزرگ و معروف که زمانی مردمی‌ترين نوشيدنی‌های الکلی را توليد می‌کردند، کمی خودشان را تغيير دادند تا به جای عرق کشمش و ودکا، شيشه‌های الکل طبی و صنعتی روانه بازار کنند؛ اما با نظارت دقيق وزارت بهداشت.

از آن طرف، بازار زيرزمينی مشروبات الکلی هم به راه افتاد. بازاری که سی‌سال است زنده است و ابتکارش هم، به قول يکی از دست‌اندرکاران، در مشت ارمنی‌هاست: «سال‌های اول انقلاب که حسابی بگير بگير بود، با زحمت می‌شد توی کيسه نايلون عرق کشمش خريد و با ترس و لرز آورد خانه، قيمت هم بستگی داشت به رابطه فروشنده و خريدار.»

به سلامتی کبد 

اما از عواقب زيرزمينی شدن، بی‌قيمتی و نايابی را که کنار بگذاريم، می‌ماند قلابی شدن. چون ديگر از نظارت دولت هم بر کار توليد کنندگان خبری نيست. گله يکی از مصرف کنند‌گان مشروبات دست‌ساز، از نامطمئن بودن گالن‌های چهارليتری است که اين روزها به قيمت ۱۴ تا ۱۵ هزار تومان به فروش می‌رسد.

خبرگزاری ايسنا هم در گزارشی به نقل از دکتر مهدی بلالی، رئيس انجمن سم شناسی ايران، وجود اتانول در مشروبات دست ساز را به عنوان بيشترين عامل مسموميت‌ها معرفی می‌کند. اتانول در کبد اکسيد می‌شود و ماده‌ای سمی توليد می‌کند که باعث کوری چشم می‌شود.

پزشک اورژانس يکی از بيمارستان‌های تهران می‌گويد: «آمار دقيقی وجود ندارد، هر هفته چند نفر را می‌آورند که به خاطر خوردن مشروبات الکلی دست ساز مسموم شده‌اند، اغلب مسموميت‌ها يا به خاطر زياد خوردن است يا وجود ناخالصی، گاهی در مشروبات قرص‌های آرام بخش حل می‌کنند که خيلی خطرناک است.»

به گفته نديمی، دکتر داروساز، الکل طبی که بيشتر از چغندر گرفته می‌شود، قابل خوردن است به شرطی که خالص باشد و ماده ديگری به آن اضافه نشده باشد. البته الکل دشمن کبد است و هرچه درصد خلوص بالاتری داشته باشد مضرتر است.

بوی گندم 

توزيع الکل طبی تا سال ۱۳۷۸ بسيار محدود بود و زير نظر مستقيم وزارت بهداشت انجام می‌شد. سهميه پزشکان و درمانگاه‌ها و داروخانه‌ها هم ماهی چند بطری بود.

اما در اين سال با نظر وزارت بهداشت، توزيع الکل طبی به کارخانه‌های سازنده سپرده شد. ديگر محدوديتی نبود و هر داروخانه‌ای اجازه يافت به اندازه مصرفش الکل طبی بخرد.

مسؤل فنی يکی از داروخانه‌ها، آغاز همه گير شدن مصرف الکل طبی را همان سال می‌داند، اما يک داروساز که صاحب داروخانه‌ای در جواديه تهران است، انفجار پديده «الکل طبی» در جامعه را به بعد از ورود "الکل گندم" به ورود در اوايل دهه ۸۰ نسبت می‌دهد.

کارخانه نيمه دولتی "اتحاديه" که بزرگترين توليد کننده الکل طبی و صنعتی کشور است و جوانان قديم هم از نامش به نيکی ياد می‌کنند، در سال ۱۳۸۱ برای اولين بار الکل طبی گرفته شده از گندم را با يک بسته بند جذاب وارد بازار کرد و بعد از آن بود که پای چيپس و ماست خورها به داروخانه‌‌ها باز شد.

بطری الکل گندم، مقطع مستطيلی دارد و شبيه بطری مشروب‌های خارجی است.

پيمان، يکی از طرفداران الکل گندم می‌گويد: «حداقل آدم می‌داند که الکل صنعتی يا آب قرص نمی‌خورد، بديش هم اين است که آدم ياد آمپول و بيمارستان می‌افتد.»

کم کم با رونق گرفتن بازار فروش الکل طبی، کارخانه‌های ديگری هم دست به کار شدند و حتی کار به جايی کشيد که يک کارخانه، الکل طبی طعم‌ دار توليد کرد.

الکل، ضدعفونی می شود 

اما حدود يک سال پيش وزارت بهداشت که از سوی نيروی انتظامی تحت فشار قرار گرفته بود، کارخانه‌های توليد کننده الکل طبی را موظف کرد ماده‌‌ای تلخ کننده به توليداتشان اضافه کنند که عملاً الکل را غير قابل نوشيدن می‌کرد.

بی‌توجهی کارخانه‌ها سرانجام باعث واکنش وزارت بهداشت شد: ۱۷ مهرماه، خبرگزاری فارس در گزارشی به نقل از روابط عمومی وزارت بهداشت آورد: « عمده مشکلات فعلی [درباره الکل] به ديدگاه يک سويه و صرفا اقتصادی در گذشته باز می‌گردد که... شرايط را برای عرضه و سوء مصرف اين ماده مساعد نموده و آن را به کالايی سودآور بدل می نمايد و در اين شرايط بعضا عوامل سودجو با ناديده گرفتن حرمت شرعی و عوارض سوء اجتماعی اين ماده نسبت به فعاليت غيرمجاز و کنترل نشده در اين زمينه می‌پردازند. از اين رو معاونت غذا و داروی وزارت بهداشت...نسبت به لغو پروانه ساخت پنج واحد الکل سازی اقدام نموده است.»

قرار است از اين به بعد، الکل طبی را با مواد شيميايی ضد عفونی کننده به بازار بفرستند: «با توجه به قدرت ضعيف ضد ميکروبی اتانول و همچنين کاهش احتمالی سوء مصرف آن امروزه در بسياری از کشورها اين نوع الکل با مواد موثر و ضدعفونی کننده ديگر ترکيب و به صورت فرآورده‌های بسيار کاراتر به کار می‌رود در اين راستا اداره کل نظارت بر مواد مخدر با انجام مطالعات کارشناسی، تدوين و بازنگری مقررات و ضوابط در صدد است تا از اين طريق زمينه را برای فعاليت صحيح و ضابطه‌مند توليد، توزيع و عرضه کنندگان مجاز الکل فراهم آورد.»

اما هنوز الکل گندم ۹۶ درصد را می‌شود از داروخانه‌ها، با يا بدون نسخه، به قيمت حدود ۲ هزار تومان خريد، قيمت الکل طبی معمولی هم حدود هزار تومان است.

*(برگرفته از مجله اینترنتی زیگزاگ)


لینک دائم لینک دائم   لینک دائم نظر شما ()   لینک دائم نویسنده: سینا     مطلب را به بالاترین بفرستید: Balatarin